اين [ را ] ( 1 ) قسمتى ( 2 ) چهارم باشد ، و آن به معنى تسميه بود ، كقوله تعالى : وَجَعَلُوا الْمَلائِكَةَ الَّذِينَ هُمْ عِبادُ الرَّحْمنِ إِناثاً ( 3 ) . * ( وَلِتَطْمَئِنَّ بِه قُلُوبُكُمْ ) * و تا دلهاى شما به آن بيارامد و ساكن شود ، و الاطمينان ، السّكون ، و نقيضه الانزعاج . * ( وَمَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّه ) * ، و نصرت و يارى و ظفر نباشد مگر از نزديك خداى ، يعنى به توفيق و تأييد او ، نه به بأس و شدّت شما . و براى آن با خداى اضافت كرد تا گمان نبرند كه از جهت فريشتگان بود كه اگر نه فرمان خداى بودى فريشتگان فرو نيامدندى ، و مؤمنان هميشه منصور باشند [ من قبل اللَّه ، اگر غالب باشند و اگر مغلوب چه اگر مغلوب باشند منصور باشند ] ( 4 ) به حجّت پس يك بار به حجّت منصور باشند و يك بار به قهر و غلبه ، و براى آن گفت كه : إِلَّا بُشْرى لَكُمْ ( 5 ) . . . ، يعنى اين عدد براى بشارت و اطمينان مؤمنان گفت و الَّا به يك فريشته دمار ( 6 ) جمله كفّار اهل زمين بر توان آوردن ، نه‌بينى كه جبريل - عليه السّلام - آن هفت شهرستان قوم لوط از جاى بركند و بر گوشه پر نهاد و چندان ببرد كه آواز مرغان ايشان اهل آسمان دنيا بشنيدند ، آنگه سرنگون كرد آن را . فَجَعَلْنا عالِيَها سافِلَها ( 7 ) . . . ، و چه رنج آيد بر آن قوى » كه قومى ضعيفان را غلبه كند از جايى كه ايشان او را نبينند . عبد اللَّه مسعود گفت : چون أبو جهل را مىكشتم ، مرا گفت ( 9 ) : آن ضربات كه از هوا مىآمد و ما كسى را نمىديديم ، كه مىزد ؟ من گفتم : فريشتگان بودند . گفت : ما را ايشان غلبه كردند نه شما . قوله : * ( إِذْ يُغَشِّيكُمُ النُّعاسَ أَمَنَةً مِنْه ) * ، ابن كثير و ابو عمرو خواندند : اذ يغشاكم النّعاس ، من غشى يغشى ، على فعل يفعل ، و بر اين قراءت فعلى ثلاثى بود متعدّى به يك مفعول ، و بر قراءت باقى قرّاء ، * ( إِذْ يُغَشِّيكُمُ النُّعاسَ ) * به ضمّ « يا » و تشديد « شين » از افعال مزيد باشد ، من التّغشية فعل متعدّى الى مفعولين . معنى قراءت عامه آن است كه : ياد كنى چون در شما پوشانيد خوابى . و معنى قراءت ابو عمرو و ابن كثير آن است

--> ( 1 ) . اساس : ندارد از مج ، افزوده شد . ( 2 ) . مل : قسمى . ( 3 ) . سوره زخرف ( 43 ) آيهء 19 . ( 4 ) . اساس : ندارد از آو ، افزوده شد . ( 5 ) . سوره آل عمران ( 3 ) آيهء 126 . ( 6 ) . آج ، مل ، لب ، آن از . ( 7 ) . سوره حجر ( 15 ) آيهء 74 . ( 8 ) . آو ، بم ، مل ، آن ، لت : قومى آج ، لب : قوم . ( 9 ) . آج ، مل : مىگفت .